الملا فتح الله الكاشاني
297
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
شراب لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ كه لذيذ و خوشگوار و با طرب است آشامندگان را و از كراهت ريح و سكر و خمار و صداع مبرا وَ أَنْهارٌ و ديگر در بهشت جويهاست مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى از شهد صاف كرده شده از موم و ساير فضلات نحل يعنى در اصل خلقت از جميع فضلات عاريست نه آنكه او را به آتش صاف كرده باشند همچنانكه عسل دنيا وَ لَهُمْ فِيها و مر متقيان راست در بهشت با وجود اينهمه اشربه لذيذهء طيبه مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ از هر ميوهء كه نفس آرزوى كند بلون صاف و طعم لذيذ و بوى خوش وَ مَغْفِرَةٌ و مر ايشانراست در بهشت با اين اشربه و اطعمه لذيذه به پوشش گناهان مِنْ رَبِّهِمْ از آفريدگار ايشان يعنى حق تعالى جميع ذنوب ايشانرا بپوشد و ايشانرا معاقب نسازد و گويند حق تعالى جميع آثام و خطاياى اهل ايمان را از ياد ايشان ببرد تا از ذكر آن عيش ايشان منقص نشود پس آيا اين متنعم بانواع نعم جنان كَمَنْ هُوَ خالِدٌ مانند كسيست كه او جاويدان باشد فِي النَّارِ در آتش سوزان وَ سُقُوا و چشانيده شود بدل شراب بهشتيان ماءً حَمِيماً آبى بغاية گرم فَقَطَّعَ پس پاره پاره مىكند آن آب گرم از فرط حرارت أَمْعاءَهُمْ رودهاى ايشانرا آوردهاند كه حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم هرگاه خطبه خواندى منافقانرا ترغيب كردى و بعضى از مسجد بيرون آمدندى و بطريق استهزا از علماى صحابه پرسيدندى كه اين مرد در اين ساعت چه ميگفت حق تعالى آنحضرت را از حال ايشان خبر ميدهد كه . وَ مِنْهُمْ و بعضى از ايشان يعنى اهل انفاق مَنْ يَسْتَمِعُ آنهايند كه گوش فرا ميگيرند إِلَيْكَ بسوى تو يعنى بخطبهء كه تو در روز جمعه و غير آن ميخوانى حَتَّى إِذا خَرَجُوا تا چون بيرون آيند مِنْ عِنْدِكَ از نزديك تو قالُوا گويند لِلَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مر آنانرا كه داده شدهاند علم شريعة و فهم يعنى مر كسانى كه بتوفيق ربانى و لطف يزدانى بتوحيد و نبوة دانش پيدا كردهاند و به احكام شرايع وارسيده از صحابه اخيار چون عبد اللّه مسعود و أبو درداء و امثال ايشان و ابن عباس نقل كرده كه من از ايشانم كه منافقان از ايشان ميپرسيدند بر سبيل استهزا كه ما ذا قالَ چه گفت پيغمبر آنِفاً در اول اين وقت كه قريبست بما يعنى ما فهم نميكرديم كه او در اين وقت چه گفت و فائدة آن را درنيافتيم اصبغ بن نباته از امير المؤمنين عليه السلام روايت كرده كه آنحضرت فرمود كه ما هميشه نزديك رسول بوديم تا از وحى بما اخبار مينمود تا آن را نيك در گوش خود نگه ميداشتيم چون از نزد آنحضرت بيرون ميآمديم